Edgar Degas: Malarz tancerek, twórczość i słynne obrazy.

0

Edgar Degas, właściwie Hilaire-Germain-Edgar De Gas, urodzony 19 lipca 1834 roku w Paryżu, był jednym z najwybitniejszych francuskich malarzy, grafików, rzeźbiarzy i fotografów. Choć powszechnie zaliczany do grona impresjonistów, sam artysta konsekwentnie odrzucał ten termin, preferując określenie „realista”. Pochodzący z zamożnej rodziny i wychowany bez matki, która zmarła, gdy miał trzynaście lat, Degas nigdy nie założył własnej rodziny, wierząc, że prawdziwy artysta powinien całkowicie poświęcić się sztuce. Jego bogata i wszechstronna twórczość, obejmująca obrazy olejne, rysunki pastelami, rzeźby z brązu i eksperymenty z fotografią, pozostawiła trwały ślad w historii sztuki. Artysta zmarł 27 września 1917 roku w wieku 83 lat w Paryżu, spędzając ostatnie lata życia niemal całkowicie niewidomy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na wrzesień 2024 roku Edgar Degas miałby 190 lat.
• Żona/Mąż: Nigdy nie założył rodziny.
• Dzieci: Brak.
• Zawód: Malarz, grafik, rzeźbiarz, fotograf.
• Główne osiągnięcie: Innowacyjne przedstawienia ruchu, zwłaszcza tancerek baletowych, oraz nowatorskie kadrowanie inspirowane fotografią.

Edgar Degas – Biografia Artysty

Podstawowe Informacje o Edgarze Degas

Edgar Degas urodził się 19 lipca 1834 roku w Paryżu, a jego pełne imię brzmiało Hilaire-Germain-Edgar De Gas. Z pochodzenia z zamożnej rodziny, w dorosłym życiu postanowił uprościć pisownię swojego nazwiska na „Degas”, by nadać mu mniej arystokratyczny charakter. Artysta zmarł 27 września 1917 roku, w wieku 83 lat, również w Paryżu. Ostatnie lata jego życia naznaczone były niemal całkowitą utratą wzroku, co zmuszało go do błądzenia po ulicach stolicy Francji. Choć powszechnie uznaje się go za jednego z kluczowych twórców impresjonizmu, Degas nigdy nie identyfikował się z tym ruchem, konsekwentnie określając siebie mianem „realisty”. Jego wszechstronność artystyczna przejawiała się w różnych formach wyrazu – od obrazów olejnych i rysunków pastelami, po rzeźby z brązu, grafiki, a także innowacyjne jak na tamte czasy eksperymenty z fotografią. Jego artystyczny życiorys to historia nieustannego poszukiwania i innowacji.

Życie Prywatne i Rodzina Edgara Degas

Edgar Degas pochodził z zamożnej rodziny o międzynarodowych powiązaniach. Był najstarszym z pięciorga dzieci Augustina De Gas, bankiera, oraz Célestine Musson De Gas, która była Kreolką z Nowego Orleanu. Tragiczne doświadczenie rodzinne miało miejsce, gdy Edgar miał zaledwie trzynaście lat – zmarła jego matka. Od tego momentu kluczowy wpływ na jego wychowanie wywarli ojciec i wujowie. Przez całe swoje życie Degas pozostał kawalerem i nigdy nie założył własnej rodziny. Wynikało to z jego głębokiego przekonania, że prawdziwy artysta powinien skupić się wyłącznie na sztuce, rezygnując z życia osobistego. W 1874 roku, po śmierci ojca, Edgar stanął w obliczu poważnych problemów finansowych; odkrył, że jego brat René zaciągnął ogromne długi biznesowe. Aby ratować honor rodziny, Edgar sprzedał swój dom oraz odziedziczoną kolekcję dzieł sztuki. Ta konieczność spłaty długów zmusiła go do zarabiania na życie wyłącznie ze sprzedaży własnych prac, co znacząco wpłynęło na jego późniejsze podejście do komercyjnego aspektu sztuki.

Kariera Artystyczna Edgara Degas

Edukacja i Początki Kariery

Edgar Degas rozpoczął swoją formalną edukację artystyczną w 1855 roku w École des Beaux-Arts w Paryżu, studiując rysunek pod okiem Louisa Lamothe’a w rygorystycznym stylu akademickim, bliskim jego idolowi, Ingresowi. Lata 1856–1859 spędził we Włoszech, studiując dzieła wielkich mistrzów renesansu. Jego debiut w oficjalnym Salonie Paryskim miał miejsce w 1865 roku z obrazem „Scena wojenna z okresu średniowiecza”, który przeszedł bez większego echa. Prawdziwy przełom nastąpił w 1866 roku, kiedy wystawił obraz „Upadek dżokeja”, sygnalizujący jego przejście ku współczesnym tematom i zainteresowanie dynamiką życia codziennego.

Przełomowe Dzieła i Wpływ na Impresjonizm

Edgar Degas odegrał kluczową rolę w organizacji ośmiu wystaw impresjonistów w latach 1874–1886. Pomimo zaangażowania, jego relacje z innymi członkami grupy były burzliwe. Jego postawa, choć kontrowersyjna, przyczyniła się do ugruntowania pozycji impresjonizmu. Obrazy edgar degas, zwłaszcza te przedstawiające tancerki baletowe, zyskały ogromną popularność i są dzisiaj ikonami tego okresu. Artysta nie tylko malował, ale również tworzył rzeźby i grafiki. Dzieła takie jak „Mała czternastoletnia tancerka” wywołały poruszenie i stały się symbolem jego innowacyjnego podejścia do sztuki.

Eksperymenty i Nowatorskie Techniki

Degas był mistrzem w uchwyceniu ruchu. Ponad połowa jego dorobku artystycznego to przedstawienia tancerek baletowych, które fascynowały go ze względu na ich dyscyplinę i fizyczność. Wprowadził do malarstwa nowatorskie kadrowanie, przypominające „migawki” fotograficzne, często ucinając postacie. Oprócz baletu, jego ulubionymi tematami były kąpiące się kobiety, wyścigi konne i portrety. W dojrzałym okresie twórczości artysta mistrzowsko opanował technikę pasteli, nakładając je warstwowo, co pozwalało mu na połączenie precyzji linii z ekspresyjnym kolorem. Eksperymentował również z monotypią, którą często poprawiał pastelami, tworząc unikalne efekty wizualne. Jego prace, choć kojarzone z delikatnością baletu, charakteryzowały się surową i analityczną techniką.

Osiągnięcia i Dorobek Edgara Degas

Obrazy i Rysunki

Edgar Degas stworzył bogaty zbiór obrazów olejnych i rysunków pastelami. Jego genialny talent rysowniczy był widoczny w obsesyjnym dążeniu do uchwycenia ruchu. Ponad połowa jego dorobku artystycznego skupia się na przedstawieniach tancerek baletowych. Wprowadził do malarstwa nowatorskie kadrowanie, przypominające „migawki” fotograficzne. Obok baletu, Degas często podejmował tematykę kąpiących się kobiet, wyścigów konnych i portretów. Mistrzowsko opanował technikę pasteli, nakładając je warstwowo, co pozwalało mu na połączenie precyzji linii z ekspresyjnym kolorem. Jedynym obrazem Degasa, który za jego życia trafił do zbiorów muzealnych, było dzieło „Biuro bawełny w Nowym Orleanie” (1873).

Rzeźba

Rzeźba stanowiła istotną część twórczości Edgara Degas, szczególnie od lat 80. XIX wieku. Za życia artysta wystawił publicznie tylko jedną swoją rzeźbę – „Małą czternastoletnią tancerkę” w 1881 roku. Dzieło to wywołało skandal ze względu na użycie rzeczywistych materiałów. Większość jego rzeźb, szacowana na około 150 sztuk wykonanych z wosku i gliny, została odkryta w jego pracowni dopiero po śmierci artysty w 1917 roku. Po jego śmierci 74 z tych rzeźb udało się odlać w brązie dla celów kolekcjonerskich.

Fotografia i Grafika

Edgar Degas był jednym z pierwszych wielkich artystów, którzy na poważnie zajęli się fotografią, wykorzystując ją jako pomoc w kompozycji swoich obrazów. Jego eksperymenty w tej dziedzinie dowodzą wszechstronności jego talentu. Ponadto, zajmował się grafiką, a także eksperymentował z monotypią, często łącząc ją z techniką pasteli. Jego innowacyjne podejście do kompozycji i odwaga w przedstawianiu codzienności wywarły ogromny wpływ na sztukę nowoczesną.

Wyzwania i Kontrowersje w Życiu Edgara Degas

Problemy ze Wzrokiem

Podczas wojny francusko-pruskiej w 1870 roku, Edgar Degas odkrył wadę wzroku. Ta diagnoza stała się jego życiową traumą i powracającym powodem do niepokoju, znacząco wpływając na ewolucję jego stylu malarskiego. Problemy ze wzrokiem pogorszyły się drastycznie po 1890 roku, co zmusiło go do porzucenia malarstwa olejnego na rzecz pasteli i rzeźby. Około 1912 roku całkowicie zaprzestał pracy artystycznej ze względu na niemal całkowitą utratę wzroku.

Poglądy Społeczne i Uprzedzenia

Edgar Degas znany był ze swojego trudnego, kłótliwego charakteru i konserwatywnych poglądów społecznych. Szczególny skandal wywołała sprawa Dreyfusa, która ujawniła jego silne uprzedzenia antysemickie. W serii „Fizjonomie przestępców” z 1881 roku, Degas analizował rysy twarzy skazanych morderców, wierząc w pseudonaukowe teorie o wrodzonej skłonności do zbrodni. Jego konserwatyzm przejawiał się również w krytyce artystów malujących w plenerze.

Ciekawostki z Życia i Twórczości Edgara Degas

Edgar Degas był zapalonym kolekcjonerem sztuki, gromadząc w swojej kolekcji dzieła takich mistrzów jak El Greco, Manet, Pissarro, Cézanne, Gauguin, a nawet Van Gogh. Jego własne prace, choć doceniane, rzadko trafiały do muzeów za jego życia – jedynym wyjątkiem był obraz „Biuro bawełny w Nowym Orleanie” (1873). Utrzymywał bliską, choć skomplikowaną relację z amerykańską malarką Mary Cassatt. Degas często odwiedzał operę, nie tylko jako widz, ale przede wszystkim jako obserwator życia za kulisami. Jego prace z cyklu „Kąpiące się kobiety” były nowatorskie, ponieważ pokazywały kobiety w intymnych, niepozowanych sytuacjach. Jego upór w dążeniu do perfekcji był legendarny.

Kluczowe Daty w Życiu i Karierze Edgara Degas

• 1834: Narodziny Hilaire-Germain-Edgara De Gas w Paryżu (19 lipca).
• 1847: Śmierć matki, Célestine Musson De Gas.
• 1855: Rozpoczęcie formalnej edukacji artystycznej w École des Beaux-Arts w Paryżu.
• 1856–1859: Pobyt we Włoszech, studia nad dziełami mistrzów renesansu.
• 1865: Debiut w oficjalnym Salonie Paryskim z obrazem „Scena wojenna z okresu średniowiecza”.
• 1866: Wystawienie obrazu „Upadek dżokeja”.
• 1870: Odkrycie wady wzroku podczas służby w Gwardii Narodowej.
• 1874: Śmierć ojca i odkrycie długów brata René; sprzedaż domu i kolekcji dzieł sztuki.
• 1874–1886: Kluczowa rola w organizacji ośmiu wystaw impresjonistów.
• 1881: Publiczna wystawa rzeźby „Mała czternastoletnia tancerka”.
• Około 1890: Znaczne pogorszenie problemów ze wzrokiem.
• Około 1912: Całkowite zaprzestanie pracy artystycznej z powodu utraty wzroku.
• 1917: Śmierć w wieku 83 lat (27 września) w Paryżu.

Warto wiedzieć: Edgar Degas był artystą wszechstronnym, którego sława opiera się nie tylko na obrazach olejnych i rysunkach pastelami, ale również na rzeźbach z brązu, grafikach oraz nowatorskich jak na tamte czasy eksperymentach z fotografią.

Najważniejsze Tematy i Techniki w Twórczości Degasa

Edgar Degas był genialnym rysownikiem, dla którego uchwycenie ruchu stanowiło obsesję. Ponad połowa jego dorobku artystycznego poświęcona jest tancerkom baletowym. Degas wprowadził do malarstwa nowatorskie kadrowanie, przypominające „migawki” fotograficzne. Oprócz baletu, jego ulubionymi tematami były kąpiące się kobiety, wyścigi konne i portrety. W dojrzałym okresie twórczości mistrzowsko opanował technikę pasteli, stosując warstwowe nakładanie kolorów. Eksperymentował również z monotypią, łącząc ją z techniką pasteli. Wpływ Degasa na sztukę nowoczesną jest ogromny, szczególnie w zakresie kompozycji i odwagi w przedstawianiu codzienności.

Rzeźbiarski Dorobek Edgara Degas

Choć rzeźba była istotną częścią twórczości Edgara Degasa, za życia wystawił publicznie jedynie jedną swoją trójwymiarową obiekt – „Małą czternastoletnią tancerkę” w 1881 roku. Większość jego rzeźb, szacowana na około 150 sztuk wykonanych z wosku i gliny, została odkryta w jego pracowni dopiero po śmierci artysty w 1917 roku. Po jego śmierci 74 z tych rzeźb udało się odlać w brązie dla celów kolekcjonerskich.

Kontrowersje i Ciekawostki z Życia Artysty

Edgar Degas był postacią znaną z trudnego, kłótliwego charakteru i konserwatywnych poglądów społecznych. Skandal związany ze sprawą Dreyfusa ujawnił jego silne uprzedzenia antysemickie. W serii „Fizjonomie przestępców” (1881) analizował rysy twarzy skazanych morderców. Był zapalonym kolekcjonerem sztuki, gromadząc dzieła takich mistrzów jak El Greco, Manet, Pissarro, Cézanne, Gauguin, a nawet Van Gogh. Miał specyficzne podejście do natury, szydząc z artystów malujących w plenerze. Utrzymywał bliską, choć skomplikowaną relację z amerykańską malarką Mary Cassatt. Jego prace z cyklu „Kąpiące się kobiety” były nowatorskie. Do dziś pozostaje jednym z najdroższych i najchętniej wystawianych artystów w największych galeriach świata.

Edgar Degas, mimo swojego odmówienia przynależności do impresjonizmu, wywarł niezatarty wpływ na sztukę XX wieku, szczególnie poprzez swoje innowacyjne podejście do kompozycji i odważne przedstawianie codzienności. Jego mistrzostwo w uchwyceniu ruchu i psychologicznej głębi postaci, zwłaszcza tancerek baletowych, pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń.

Warto pamiętać, że nawet w obliczu trudności, takich jak postępująca utrata wzroku, Degas do końca życia pozostał wierny swojej pasji, demonstrując siłę determinacji artystycznej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Degas