Li Bai: poeta, geniusz i nieśmiertelny duch chińskiej poezji

1

Li Bai, znany również jako Li Po lub Li Bo, to jeden z najwybitniejszych i najbardziej cenionych poetów chińskich, którego twórczość stanowiła filar „Złotego Wieku Poezji Chińskiej” w okresie dynastii Tang. Urodzony w 701 roku, na 2024 rok oblicza się, że poeta miałby 1323 lata. Jego życie, równie barwne i nieprzewidywalne jak jego poezja, obejmowało burzliwe lata młodości, służbę na dworze cesarskim oraz okresy wygnania. Li Bai, którego prawdziwe imię to Lǐ Bái, ożenił się czterokrotnie, tworząc liczne związki z kobietami z wpływowych rodów, a jego poezja do dziś inspiruje artystów i badaczy na całym świecie.

Li Bai jest powszechnie uważany za jednego z dwóch największych poetów w historii Chin, obok swojego przyjaciela Du Fu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 2024 rok oblicza się, że poeta miałby 1323 lata.
• Żona/Mąż: Ożenił się czterokrotnie.
• Dzieci: Brak informacji w dostarczonym tekście.
• Zawód: Poeta.
• Główne osiągnięcie: Uznany za „Bóstwo Poezji”, jeden z filarów „Złotego Wieku Poezji Chińskiej”.

Podstawowe informacje o Li Bai

Prawdziwe imię tego wybitnego twórcy to Lǐ Bái. Ze względu na specyfikę wymowy znaku „白” w standardowym języku chińskim, w literaturze i przekładach spotyka się również warianty jego imienia, takie jak Li Po czy Li Bo. Poeta urodził się w 701 roku w mieście Suyab, położonym w Azji Środkowej, na terenie dzisiejszego Kirgistanu. Jego rodzina prowadziła tam działalność handlową na pograniczu ówczesnych Chin. Li Bai posługiwał się także imieniem grzecznościowym Taibai (太白), co oznaczało „Wielką Biel” i było jednocześnie dawną nazwą planety Wenus. Współcześni obdarzyli go licznymi barwnymi przydomkami, które podkreślały jego wyjątkowość w historii chińskiej literatury. Nazywano go „Nieśmiertelnym Poetą” (Shixian), „Nieśmiertelnym Picia” (Jiuxiān) oraz „Wygnanym Nieśmiertelnym” (Zhéxiānrén). Jego odwaga i biegłość w posługiwaniu się mieczem sprawiły, że zyskał również miano „Poety-Błędnego Rycerza” (Shīxiá).

Rodzina i życie prywatne Li Bai

Pochodzenie rodziny Li Bai jest owiane tajemnicą. Ojciec poety, Li Ke, podjął decyzję o potajemnej przeprowadzce z rodziną do Syczuanu (okolice Chengdu), gdy przyszły poeta miał około pięciu lat. Ta podróż odbyła się bez oficjalnej zgody ówczesnych władz. Li Bai sam snuł opowieści o swoim królewskim pochodzeniu, twierdząc, że jego ród wywodzi się od Li Gao, szlachetnego założyciela państwa Zachodnie Liang, co nadawało mu aurę arystokratyczną. Jego życie osobiste było naznaczone licznymi związkami – poeta żenił się aż cztery razy, często wybierając partnerki z wpływowych rodów. Młodość Li Bai była niezwykle burzliwa; zanim ukończył 20 lat, prowadził życie pełne przygód. W swojej autobiografii przyznał, że w wieku 15 lat pasjonował się szermierką i zgodnie z tradycją błędnego rycerstwa (youxia) miał na swoim koncie zabójstwa kilku mężczyzn.

Kariera i twórczość Li Bai

Li Bai, wraz ze swoim bliskim przyjacielem Du Fu, jest uważany za centralną postać epoki rozkwitu poezji dynastii Tang, okresu określanego mianem „Złotego Wieku Poezji Chińskiej”. Do czasów współczesnych przetrwało około 1000 wierszy przypisywanych Li Baiowi, co świadczy o jego niezwykłej płodności literackiej. Dzięki rekomendacji taoistycznego kapłana Wu Yuna, Li Bai został wezwany przez cesarza Xuanzonga do stolicy Chang’an w 742 roku. Cesarz był tak zachwycony talentem chińskiego poety, że osobiście podawał mu jedzenie i przygotowywał dla niego zupę, co było niespotykanym zaszczytem i świadczyło o jego wysokiej pozycji na dworze. Mimo ogromnej wiedzy i ambicji politycznych, Li Bai nigdy nie podjął próby zdania państwowych egzaminów urzędniczych, preferując drogę protekcji politycznej. Jego twórczość, pełna bogatej symboliki i mistycznych obrazów, stała się wzorem dla przyszłych pokoleń chińskich poetów. The works of Li, zwłaszcza jego chińskiej poezji, do dziś fascynują czytelników na całym świecie.

Kluczowe wydarzenia w karierze Li Bai:

• 742 rok: Wezwanie na dwór cesarza Xuanzonga dzięki rekomendacji Wu Yuna.
• Niespotykany zaszczyt: Cesarz osobiście podawał mu jedzenie i przygotowywał zupę.
• Brak formalnego wykształcenia urzędniczego: Wybór drogi protekcji politycznej zamiast egzaminów państwowych.

Osiągnięcia i uznanie Li Bai

Li Bai osiągnął najwyższy możliwy status w świecie poezji – został uznany za **„Bóstwo Poezji”**, co jest najwyższym wyróżnieniem w chińskiej tradycji literackiej. Jego wiersze stały się niedoścignionym wzorcem dla kolejnych pokoleń twórców, kształtując kanon chińskiej literatury. Wpływ chińskiego poety wykracza poza granice Chin. W 1915 roku słynny amerykański poeta Ezra Pound opublikował zbiór „Cathay”, w którym aż 11 z 19 wierszy stanowiły adaptacje utworów Li Baia, wprowadzając zachodnią publiczność w świat jego poetyckiego geniuszu. Jego twórczość, przetłumaczona na wiele języków, nadal stanowi ważny element światowej literatury i sztuki, dowodząc uniwersalności przekazu i głębi emocjonalnej.

Wpływ Li Bai na kulturę zachodnią:

• 1915 rok: Publikacja zbioru „Cathay” przez Ezrę Pounda, zawierającego 11 adaptacji wierszy Li Baia.

Muzyka i inspiracje związane z Li Bai

Twórczość Li Baia wywarła znaczący wpływ nie tylko na literaturę, ale także na muzykę. Jego poezja stała się inspiracją dla Gustava Mahlera, wybitnego kompozytora austriackiego. Cykl pieśni symfonicznych Mahlera „Das Lied von der Erde” (Pieśń o ziemi) został stworzony w oparciu o wiersze Li Baia, co świadczy o ponadczasowej sile jego artystycznego przekazu. Melancholijne i podniosłe motywy zawarte w jego poezji znalazły swoje odzwierciedlenie w monumentalnej kompozycji Mahlera, łącząc tradycję chińskiej poezji z europejską muzyką klasyczną. Dzięki temu, the poetry of Li Bai dotarła do nowych odbiorców, pokazując uniwersalny charakter jego dzieł.

Osobowość i cechy charakteru Li Bai

Li Bai znany był z niezwykłej hojności. W ciągu zaledwie roku potrafił rozdać znaczną część swojego majątku potrzebującym przyjaciołom i ubogim, których spotykał na swojej drodze. Jego życie charakteryzowało się niepohamowanym apetytem na życie i zamiłowaniem do alkoholu. Poeta był również znany z umiłowania wolności i buntu przeciwko konwenansom. Był jednym ze współtwórców nieformalnego stowarzyszenia „Sześciu Próżniaków z Bambusowego Potoku”, grupy artystów i intelektualistów ceniących sobie swobodę twórczą i towarzyskie zgromadzenia. Ta jego cecha, w połączeniu z poczuciem humoru, sprawiała, że był postacią barwną i zapadającą w pamięć. The poet li bai symbolizuje ducha wolności i artystycznej ekspresji.

Okoliczności śmierci Li Bai

Okoliczności śmierci Li Bai okryte są legendą, która idealnie wpisuje się w jego romantyczny i tragiczny wizerunek. Według popularnego podania, pijany poeta utonął w rzece, próbując z łodzi schwytać odbicie księżyca w tafli wody. Ta sugestywna wizja śmierci, choć prawdopodobnie nieoparta na historycznych faktach, doskonale oddaje jego poetycką wrażliwość i zamiłowanie do piękna natury oraz symboliki.

Kontrowersje i skandale w życiu Li Bai

Życie Li Bai nie było pozbawione dramatycznych zwrotów akcji i kontrowersji. Podczas buntu An Lushana, Li Bai zaangażował się w działalność polityczną po stronie księcia Yong, co zostało uznane za zdradę stanu. W konsekwencji poeta został skazany na śmierć. Na szczęście, dzięki interwencji wpływowych przyjaciół, w tym generała Guo Ziyi, któremu Li Bai kiedyś uratował życie, wyrok został zamieniony na wygnanie. Innym znaczącym wydarzeniem był jego konflikt na dworze cesarskim z potężnym eunuchiem Gao Lishi. Legenda głosi, że pijany Li Bai zmusił go do zdjęcia mu butów, co doprowadziło do jego wydalenia z dworu. Te incydenty pokazują, że poeta, mimo swojego talentu i uznania, często znajdował się w centrum intryg i politycznych rozgrywek.

Ważne wydarzenia polityczne i konflikty:

• Udział w rebelii An Lushana: Zaangażowanie po stronie księcia Yong.
• Wyrok śmierci: Zamieniony na wygnanie dzięki protekcji przyjaciół.
• Konflikt z eunuchiem Gao Lishi: Prowadzący do wydalenia z dworu cesarskiego.

Ciekawostki dotyczące Li Bai

Li Bai posiadał nie tylko talent poetycki, ale również wybitne zdolności kaligraficzne. Do dziś zachował się jedyny potwierdzony rękopis jego autorstwa, zatytułowany „Shangyangtai” (Wstępując na taras Shangyang), który jest cennym świadectwem jego wszechstronności artystycznej. W XX wieku postać Li Baia zyskała nowe życie i stała się ikoną dla amerykańskich pisarzy z kręgu Beat Generation, takich jak Gary Snyder. Jego duch wolności, buntowniczość i głęboka wrażliwość znalazły oddźwięk w twórczości tej grupy artystów, dowodząc uniwersalności i ponadczasowości jego dziedzictwa. The works of li, zwłaszcza jego poezja, nadal inspirują i poruszają czytelników na całym świecie, potwierdzając jego status jako jednego z najwybitniejszych chińskich poetów w historii. The chinese poet Li Bai, znany też jako Li, pozostaje postacią fascynującą badaczy i miłośników literatury. Jego twórczość, pełna obrazów natury, celebracji wina i refleksji nad życiem, jest nieodłączną częścią klasycznej literatury chińskiej.

Li Bai, jako jeden z największych poetów chińskich, pozostawił po sobie dziedzictwo, które inspiruje do dziś, ukazując piękno wolności ducha i potęgę sztuki. Jego życie i twórczość przypominają nam o tym, jak ważne jest pielęgnowanie indywidualności i artystycznej ekspresji.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Li_Bai