Marlon Brando: Urodził się symbol buntu i geniuszu aktorskiego

1

Marlon Brando Jr. (urodzony 3 kwietnia 1924 roku w Omaha, zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles) był amerykańskim aktorem, który na zawsze odmienił oblicze kinematografii. Uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów w historii kina, wprowadził do głównego nurtu amerykańskiej sztuki aktorskiej techniki „Method Acting”, czerpiące z systemu Stanisławskiego. Jego przełomowe kreacje, takie jak Stanley Kowalski w „Tramwaju zwanym pożądaniem” czy Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”, przeszły do legendy. Na 1 lipca 2004 roku Brando miał 80 lat. Jego życie prywatne było równie burzliwe, a aktor doczekał się co najmniej 11 dzieci, będąc trzykrotnie żonaty.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 1 lipca 2004 roku miał 80 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaia).
• Dzieci: Co najmniej 11.
• Zawód: Aktor.
• Główne osiągnięcie: Rewolucyjne wprowadzenie „Method Acting” do kina amerykańskiego i stworzenie ikonicznych ról filmowych.

Podstawowe informacje o Marlonie Brando

Dane biograficzne i pochodzenie

Marlon Brando Jr. przyszedł na świat 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska, a zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles. Uznawany jest za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Pomimo archetypowych ról o włoskim rodowodzie, Brando nie posiadał włoskich korzeni; jego przodkowie wywodzili się z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. Jego pionierskie podejście do aktorstwa miało fundamentalne znaczenie dla rozwoju sztuki filmowej.

Wpływ na aktorstwo: Method Acting i system Stanisławskiego

Marlon Brando odegrał kluczową rolę w popularyzacji systemu Stanisławskiego i techniki „Method Acting” w kinie amerykańskim w latach 50. XX wieku. Jego innowacyjne podejście do wcielania się w postać, oparte na głębokim zrozumieniu i przeżywaniu emocji, stało się punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń aktorów. Można śmiało powiedzieć, że kino przed Marlonem Brando i po nim wyglądało inaczej.

Rodzina i życie prywatne Marlon Brando

Rodzice i ich wpływ na dzieciństwo

Rodzicami Marlona Brando byli Marlon Brando Sr., wędrowny sprzedawca, i Dorothy Pennebaker, aktorka. Oboje zmagali się z uzależnieniem od alkoholu, co znacząco wpłynęło na trudne dzieciństwo aktora. Te wczesne doświadczenia z pewnością zaważyły na jego późniejszym życiu i kształtowaniu osobowości.

Wczesne traumy i problemy emocjonalne

Szczególnie dotkliwe dla młodego Marlona było odejście rodzinnej opiekunki, z którą był silnie związany. To traumatyczne doświadczenie zapoczątkowało jego lęk przed porzuceniem, który towarzyszył mu przez całe życie i wpływał na jego relacje.

Związki i małżeństwa

Życie uczuciowe Marlona Brando było niezwykle złożone. Aktor był trzykrotnie żonaty: z Anną Kashfi, Movitą Castanedą oraz Taritą Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty” w 1962 roku. Każde z tych małżeństw stanowiło ważny, choć często burzliwy, etap w jego życiu osobistym.

Dzieci i ich losy

Marlon Brando był ojcem co najmniej 11 dzieci. Wśród nich znaleźli się Christian i Cheyenne Brando, których życie naznaczone było tragicznymi wydarzeniami rodzinnymi i problemami prawnymi. Losy potomstwa aktora często odzwierciedlały jego własne trudne doświadczenia, stając się częścią jego skomplikowanej spuścizny.

Przyjaźń z Wallym Coxem

Przez całe życie, od lat 30. XX wieku aż do śmierci Wally’ego Coxa w 1973 roku, Brando pozostawał w niezwykle bliskiej przyjaźni z tym aktorem. Po śmierci Coxa, Brando był tak zdruzgotany, że przez wiele lat przechowywał jego prochy w swojej sypialni, co świadczy o głębi ich wzajemnej więzi.

Kariera aktorska Marlon Brando

Początki kariery: Broadway i wczesne uznanie

Marlon Brando zadebiutował na deskach Broadwayu w 1944 roku w sztuce „I Remember Mama”. Jego talent został szybko doceniony przez krytyków, którzy już w 1946 roku okrzyknęli go „najbardziej obiecującym młodym aktorem”, zapowiadając jego przyszłe sukcesy.

Przełomowa rola Stanleya Kowalskiego

Prawdziwym przełomem w jego karierze okazała się rola Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” w 1947 roku. Brando powtórzył tę ikoniczną kreację w filmowej adaptacji z 1951 roku, wyreżyserowanej przez Elię Kazana. Ta rola ugruntowała jego pozycję w Hollywood i uczyniła z niego międzynarodową gwiazdę, symbolizując jego wczesny, buntowniczy wizerunek.

Pierwszy Oscar: „Na nabrzeżach”

W 1954 roku Marlon Brando zdobył swojego pierwszego Oscara dla najlepszego aktora za rolę Terry’ego Malloya w filmie „Na nabrzeżach”, również w reżyserii Elii Kazana. Jego naturalna, pełna emocji gra aktorska w tym filmie stanowiła kolejny kamień milowy w jego karierze, potwierdzając jego mistrzostwo w kreowaniu złożonych i autentycznych postaci.

Spektakularny powrót: „Ojciec chrzestny”

Po okresie mniejszej aktywności w latach 60., Brando powrócił na szczyty sławy w 1972 roku rolą Vito Corleone w epickim filmie „Ojciec chrzestny” Francisa Forda Coppoli. Mimo początkowych obiekcji studia Paramount, Brando udowodnił, że jest idealnym wyborem, kreując jedną z najbardziej pamiętnych postaci w historii kina. Film ten, wydany w 1972 roku, stał się globalnym fenomenem i przyniósł mu drugiego Oscara.

Kontrowersyjna rola w „Czasie Apokalipsy”

W 1979 roku Brando wystąpił w filmie „Czas Apokalipsy” Francisa Forda Coppoli jako pułkownik Kurtz. Mimo niezwykle wysokiej gaży, Brando pojawił się na planie w znacząco większej wadze i nieprzygotowany, co zmusiło reżysera do kreatywnych rozwiązań w sposobie filmowania jego postaci. Ta rola, mimo trudności produkcyjnych, pokazała jego niezwykłą, choć czasem problematyczną, siłę oddziaływania na ekranie.

Nagrody i osiągnięcia Marlon Brando

Oscarowe zwycięstwa i odmowa przyjęcia nagrody

Marlon Brando zdobył dwa Oscary, ale jego drugi triumf w 1973 roku za rolę w „Ojcu chrzestnym” przeszedł do historii kina z powodu publicznego odrzucenia nagrody. W jego imieniu na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, protestując przeciwko dyskryminacji rdzennych Amerykanów w Hollywood. Było to odważne posunięcie podkreślające jego zaangażowanie społeczne i niezależność.

Inne nominacje do Oscara

Oprócz dwóch zdobytych Oscarów, Brando był nominowany do tej prestiżowej nagrody sześciokrotnie. Nominacje te obejmowały jego wybitne kreacje w filmach takich jak „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara”, „Ostatnie tango w Paryżu” oraz „Sucha biała pora”. Te liczne nominacje świadczą o jego konsekwentnie wysokiej formie artystycznej przez wiele lat.

Złote Globy, BAFTA i Festiwal w Cannes

Dorobek aktora obejmuje również inne znaczące wyróżnienia. Brando zdobył dwie nagrody Złotego Globu, trzy nagrody BAFTA (brytyjskiej akademii filmowej) oraz nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes. Te nagrody potwierdzają jego międzynarodowe uznanie i wszechstronność.

Nagroda Primetime Emmy

Za swoją rolę w miniserialu ABC „Roots: The Next Generations” (1979) Marlon Brando otrzymał nagrodę Primetime Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego. Było to kolejne potwierdzenie jego talentu, tym razem w formacie telewizyjnym.

Kontrowersje i skandale związane z Marlonem Brando

Etyka na planie: „Ostatnie tango w Paryżu”

Podczas pracy nad filmem „Ostatnie tango w Paryżu” (1972) Brando i reżyser Bernardo Bertolucci zostali oskarżeni o brak etyki przy kręceniu kontrowersyjnej sceny z masłem. Ta sytuacja wywołała szeroką dyskusję na temat granic sztuki i odpowiedzialności twórców wobec aktorów.

Trudny charakter i metody pracy na planie

Brando słynął z trudnego charakteru na planie. W późniejszych latach kariery często odmawiał uczenia się kwestii na pamięć, zmuszając ekipy filmowe do umieszczania tablic z tekstem (cue cards) w zasięgu jego wzroku. Czasami tablice z tekstem były umieszczane nawet w ukrytych miejscach na kostiumach innych aktorów, co stanowiło wyzwanie dla jego partnerów.

Profesjonalny chaos: „Wyspa doktora Moreau”

Jego występ w filmie „Wyspa doktora Moreau” z 1996 roku stał się symbolem profesjonalnego chaosu. Aktor nosił na głowie wiadro z lodem i odmawiał zdejmowania go podczas ujęć, co dodatkowo komplikowało już i tak trudną produkcję. Ta sytuacja była przykładem jego ekscentrycznego zachowania na późniejszych etapach kariery.

Ciekawostki z życia Marlon Brando

Problemy dyscyplinarne w szkole i akademii wojskowej

W 1941 roku Brando został wydalony z Libertyville High School za niesubordynację. Później spotkał go ten sam los w Akademii Wojskowej Shattuck, gdzie został wyrzucony za wymykanie się do miasta podczas aresztu domowego. Te incydenty świadczą o jego wczesnej skłonności do łamania zasad.

Niemożność kariery wojskowej

Karierę wojskową uniemożliwiła mu kontuzja kolana, której nabawił się podczas gry w futbol amerykański. W wyniku tego urazu uznano go za niezdolnego do służby podczas II wojny światowej.

Wyjątkowa postawa podczas lekcji aktorstwa

Podczas nauki u Stelli Adler, gdy poproszono klasę o udawanie kurczaków w obliczu wybuchu bomby atomowej, Brando jako jedyny siedział spokojnie i udawał, że znosi jajko. Tłumaczył to słowami: „Jestem kurczakiem, co ja wiem o bombach?”. Ta anegdota podkreśla jego nietypowe, ale trafne podejście do zadań aktorskich.

Posiadłość na Polinezji: Tetiʻaroa

Brando był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty”. Obecnie na atolu znajduje się luksusowy, ekologiczny kurort „The Brando Resort”, nazwany na jego cześć. To miejsce jest dziś symbolem jego dziedzictwa i zamiłowania do egzotyki.

Ostatnia rola filmowa

Jego ostatnią rolą filmową był występ w thrillerze „Rozgrywka” (The Score) z 2001 roku, gdzie zagrał u boku Roberta De Niro i Edwarda Nortona. Film ten stanowił ostatni akcent w bogatej filmografii wybitnego aktora.

Wybrane filmy Marlon Brando

• „Tramwaj zwany pożądaniem” (1951)
• „Viva Zapata!” (1952)
• „Juliusz Cezar” (1953)
• „Na nabrzeżach” (1954)
• „Sayonara” (1957)
• „Bunt na Bounty” (1962)
• „Ostatnie tango w Paryżu” (1972)
• „Ojciec chrzestny” (1972)
• „Czas Apokalipsy” (1979)
• „Sucha biała pora” (1979)
• „Rozgrywka” (2001)

Najważniejsze nagrody Marlon Brando

Warto wiedzieć: Marlon Brando zdobył dwa Oscary, dwukrotnie nagrodę Złotego Globu, trzykrotnie nagrodę BAFTA oraz nagrodę dla najlepszego aktora na Festiwalu Filmowym w Cannes. Otrzymał również nagrodę Primetime Emmy.

Marlon Brando, dzięki swojemu rewolucyjnemu podejściu do aktorstwa, na zawsze zmienił oblicze kina, a jego role pozostają wzorem dla kolejnych pokoleń twórców. Jego złożone życie osobiste i zawodowe stanowią fascynujący przykład wpływu sztuki na życie i odwrotnie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando