Oscar Pistorius, znany na całym świecie jako „Blade Runner”, to postać, która na trwałe zapisała się w annałach historii sportu. Urodzony 22 listopada 1986 roku w Sandton, Republika Południowej Afryki, w styczniu 2024 roku obchodził 37. urodziny. Jest synem Henke i Sheili Pistoriusów, a jego wczesne życie naznaczyła strata matki, która zmarła, gdy miał zaledwie 15 lat. Pistorius zasłynął jako pierwszy sportowiec z obustronną amputacją nóg, który z powodzeniem rywalizował na Igrzyskach Olimpijskich dla pełnosprawnych, przełamując tym samym dotychczasowe bariery. Jego niezwykła kariera sportowa, pełna spektakularnych sukcesów i przełamywania stereotypów, została jednak tragicznie przerwana przez wydarzenia z 14 lutego 2013 roku, kiedy to zastrzelił swoją partnerkę, modelkę Reevę Steenkamp.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 37 lat (na styczeń 2024)
- Żona/Mąż: Reeva Steenkamp (ofiara zabójstwa)
- Dzieci: Brak informacji
- Zawód: Były lekkoatleta
- Główne osiągnięcie: Pierwszy sportowiec z obustronną amputacją nóg startujący na Igrzyskach Olimpijskich dla pełnosprawnych
Oscar Pistorius: Od sportowca do skazańca
Oscar Leonard Carl Pistorius, urodzony 22 listopada 1986 roku w Sandton, Johannesburgu, jest synem Henke i Sheili Pistoriusów. Jego pochodzenie jest mieszane, z korzeniami afrykanerskimi i częściowo włoskimi. Pseudonim „Blade Runner” nawiązuje do jego futurystycznych protez. W 2007 roku mierzył 1,60 m wzrostu i ważył 80,6 kg (bez protez). Ukończył studia na Uniwersytecie w Pretorii, uzyskując tytuł Bachelor of Commerce (B.Com.) w zakresie zarządzania biznesem ze specjalnością nauki o sporcie.
Życie prywatne i rodzinne Oscara Pistoriusa
Oscar Pistorius wychowywał się w rodzinie z trojgiem dzieci – miał starszego brata i młodszą siostrę. Jego relacja z matką, Sheilą Pistorius, była niezwykle silna. Jej przedwczesna śmierć w wieku 43 lat, gdy Oscar miał zaledwie 15 lat, stanowiła dla niego ogromną stratę. Wpłynęło to na jego postrzeganie życia, a jego mottem stało się: „Nie jesteś niepełnosprawny przez niepełnosprawność, którą masz, ale jesteś sprawny dzięki zdolnościom, które posiadasz”. Tragiczny zwrot w jego życiu nastąpił podczas związku z modelką i asystentką prawną Reevą Steenkamp. To właśnie 14 lutego 2013 roku, w Walentynki, Pistorius zastrzelił ją w swoim domu w Pretorii, co zapoczątkowało jego drogę ku skazaniu.
Kariera sportowa Oscara Pistoriusa
Początki kariery lekkoatletycznej Oscara Pistoriusa sięgają stycznia 2004 roku. Pierwotnie biegał jako forma rehabilitacji po poważnej kontuzji kolana, której doznał podczas gry w rugby. Pod okiem trenera Ampie Louw w High Performance Centre Uniwersytetu w Pretorii, Pistorius zaczął rozwijać swój talent. W szkole średniej wykazywał się dużą wszechstronnością sportową, uprawiając rugby, piłkę wodną, tenis, a także trenując zapasy olimpijskie i boks.
Przełom na Paraolimpiadzie w Atenach (2004)
Igrzyska Paraolimpijskie w Atenach w 2004 roku okazały się dla Oscara Pistoriusa momentem przełomowym. Z sukcesem zdobył brązowy medal na dystansie 100 metrów oraz złoto na 200 metrów w klasie T44. Co więcej, w tych samych igrzyskach ustanowił rekord świata na 200 m z czasem 21,97 s, mimo że wcześniej uległ upadkowi w biegach eliminacyjnych.
Dominacja w Pekinie (2008)
Na Igrzyskach Paraolimpijskich w Pekinie w 2008 roku, Oscar Pistorius potwierdził swoją dominację, zdobywając trzy złote medale. Zwyciężył w biegach na 100 m, 200 m i 400 m, umacniając swoją pozycję jako jednego z najlepszych paraolimpijczyków na świecie.
Zdrowie i technologia w karierze Pistoriusa
Oscar Pistorius urodził się z rzadką wadą wrodzoną zwaną fibular hemimelia, co oznacza wrodzony brak kości strzałkowej w obu nogach. W wieku zaledwie 11 miesięcy podjęto decyzję o amputacji obu kończyn poniżej kolan. Do rywalizacji wykorzystywał innowacyjne protezy z włókna węglowego w kształcie litery „J”, znane jako technologia „Flex-Foot Cheetah”, produkowane przez islandzką firmę Össur. Technologia używana przez Pistoriusa budziła jednak kontrowersje dotyczące potencjalnej przewagi nad innymi zawodnikami.
W 2007 roku Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) wprowadziło zakaz używania urządzeń technicznych dających przewagę. Testy przeprowadzone w Kolonii sugerowały, że protezy Pistoriusa zużywają o 25% mniej energii niż naturalne nogi. Po odwołaniu do Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu (CAS), zakaz został uchylony, ponieważ dowody naukowe nie okazały się jednoznaczne.
Występ na Igrzyskach Olimpijskich w Londynie (2012)
Rok 2012 przyniósł Oscarowi Pistoriusowi kolejny historyczny moment. Stało się to, co wydawało się niemożliwe: pierwszy biegacz z obustronną amputacją nóg wystartował na Igrzyskach Olimpijskich dla pełnosprawnych. W Londynie dotarł do półfinału biegu na 400 m oraz wystąpił w finale sztafety 4 × 400 m, demonstrując swoje możliwości na najwyższym światowym poziomie.
Sukcesy na Mistrzostwach Świata IAAF i historyczny medal
W 2011 roku na Mistrzostwach Świata IAAF w Daegu, Oscar Pistorius zdobył srebrny medal w sztafecie 4 × 400 m. Tym samym stał się pierwszym niepełnosprawnym sportowcem w historii, który wywalczył medal na mistrzostwach świata dla osób pełnosprawnych. To osiągnięcie stanowiło kolejny kamień milowy w jego karierze, przełamując kolejne bariery.
Rekordy życiowe
- 100 m: 10,91 s (2007)
- 200 m: 21,30 s (2012)
- 400 m: 45,07 s
Kontrowersje, proces i wyroki Oscara Pistoriusa
Kariera i życie Oscara Pistoriusa zostały naznaczone tragicznym wydarzeniem, które miało miejsce 14 lutego 2013 roku. W Walentynki, w swoim domu w Pretorii, Pistorius oddał cztery strzały przez zamknięte drzwi łazienki, zabijając swoją partnerkę, modelkę Reevę Steenkamp. W trakcie procesu Pistorius bronił się, twierdząc, że pomylił ją z włamywaczem. Jako narzędzie zbrodni użył pistoletu Taurus PT 917 CS z amunicją typu Black Talon.
Przebieg procesu i wyroki
Pierwszy wyrok w sprawie zabójstwa Reevy Steenkamp zapadł w 2014 roku. Pistorius został wówczas skazany na 5 lat więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci (culpable homicide). Jednak w 2015 roku Sąd Najwyższy RPA zmienił kwalifikację czynu na morderstwo. Ostatecznie, w 2017 roku, karę pozbawienia wolności zwiększono do 13 lat i 5 miesięcy. Pistorius przebywał w zakładach karnych Kgosi Mampuru II oraz Atteridgeville Correctional Centre. Został warunkowo zwolniony na zwolnienie paroli 5 stycznia 2024 roku, odbywając łącznie 8,5 roku kary więzienia oraz 7 miesięcy aresztu domowego.
Ciekawostki z życia i kariery Oscara Pistoriusa
Niezwykła sprawność fizyczna Oscara Pistoriusa była zadziwiająca. Trener Jannie Brooks przez pierwsze sześć miesięcy współpracy w ogóle nie zauważył, że Pistorius nie ma nóg. Bez problemu wykonywał pompki, skakał na skakance i boksował na równi z pełnosprawnymi. Na początku swojej kariery, jego protetyk musiał zamawiać protezy u lokalnego inżyniera, a pierwsze protezy biegowe Oscara pękły, co zmusiło go do poszukiwania profesjonalnych rozwiązań.
Oscar Pistorius był 10. sportowcem w historii, który wystartował zarówno w Igrzyskach Paraolimpijskich, jak i Olimpijskich. Stał się symbolem zatarcia granic między sportem osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych. Jego proces był jednym z najczęściej relacjonowanych wydarzeń sądowych w historii RPA. Przed tragedią był globalną ikoną sportu i twarzą wielu prestiżowych marek. Jego przydomek „Blade Runner” nawiązywał bezpośrednio do futurystycznego wyglądu jego protez. W styczniu 2026 roku Oscar Pistorius będzie obchodził swoje 39. urodziny. Jego językiem ojczystym jest afrikaans, ale biegle posługuje się również językiem angielskim.
Najważniejsze osiągnięcia sportowe Oscara Pistoriusa
- Igrzyska Paraolimpijskie Ateny 2004: Złoto na 200 m, brąz na 100 m.
- Igrzyska Paraolimpijskie Pekin 2008: Trzy złote medale (100 m, 200 m, 400 m).
- Igrzyska Olimpijskie Londyn 2012: Udział w półfinale biegu na 400 m, finał sztafety 4 × 400 m.
- Mistrzostwa Świata IAAF Daegu 2011: Srebrny medal w sztafecie 4 × 400 m.
Wyroki i okres odbywania kary
| Wydarzenie | Data/Okres | Szczegóły |
|---|---|---|
| Zabójstwo Reevy Steenkamp | 14 lutego 2013 r. | Strzały przez drzwi łazienki. |
| Pierwszy wyrok | 2014 r. | 5 lat więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci. |
| Zmiana kwalifikacji czynu | 2015 r. | Sąd Najwyższy RPA kwalifikuje czyn jako morderstwo. |
| Ostateczny wymiar kary | 2017 r. | 13 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności. |
| Zwolnienie warunkowe | 5 stycznia 2024 r. | Zwrot paroli po odbyciu części kary. |
| Łączny czas w izolacji/areszcie | 8,5 roku więzienia + 7 miesięcy aresztu domowego | Okres od zatrzymania do zwolnienia. |
Technologia i kontrowersje
- Wada wrodzona: Fibular hemimelia (brak kości strzałkowej).
- Amputacja: W wieku 11 miesięcy.
- Protezy: „Flex-Foot Cheetah” z włókna węglowego.
- Producent protez: Össur.
- Zakaz IAAF (2007): Dotyczył urządzeń dających przewagę.
- Testy w Kolonii: Protezy zużywały o 25% mniej energii.
- Wyrok CAS: Uchylono zakaz z powodu niejednoznacznych dowodów naukowych.
Historia życia Oscara Pistoriusa stanowi przejmujące świadectwo tego, jak wielkie osiągnięcia sportowe mogą zostać przyćmiene przez osobistą tragedię i prawne konsekwencje. Jego przypadek podkreśla złożoność ludzkiego losu, gdzie determinacja i przełamywanie barier mogą współistnieć z tragicznymi wyborami i ich nieodwracalnymi skutkami, przypominając o fundamentalnych kwestiach uczciwości i odpowiedzialności.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile lat siedział Pistorius?
Oscar Pistorius został skazany na pięć lat więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci swojej partnerki Reevy Steenkamp. Po odbyciu części wyroku w zakładzie karnym, został zwolniony warunkowo.
Jak Oscar Pistorius stracił nogi?
Oscar Pistorius stracił nogi z powodu wrodzonej wady rozwojowej zwanej agenezją kości piszczelowej. Urodził się bez kości piszczelowych w obu nogach, co skutkowało koniecznością amputacji poniżej kolan w wieku 11 miesięcy.
Czy Oscar Pistorius jest na wolności?
Tak, Oscar Pistorius jest obecnie na wolności. Został zwolniony warunkowo w styczniu 2015 roku, po odsiedzeniu części wyroku za nieumyślne spowodowanie śmierci.
Co się dzieje z Pistoriusem?
Po wyjściu na wolność Oscar Pistorius żyje z dala od mediów. Zgodnie z warunkami zwolnienia, musi przestrzegać szeregu ograniczeń, w tym zakazu spożywania alkoholu i kontaktowania się z rodziną ofiary.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Oscar_Pistorius
