Yul Brynner – Ikona kina, niezapomniany aktor i jego życie

1

Yul Brynner, legendarny aktor o złożonej tożsamości i globalnej karierze, urodził się 11 lipca 1920 roku we Władywostoku. Na dzień dzisiejszy ma 104 lata. Choć na przestrzeni życia posiadał trzy obywatelstwa – radzieckie, amerykańskie i szwajcarskie – najbardziej zapisał się w historii kina dzięki niezapomnianym rolom, w tym wcieleniu się w postać króla Mongkuta w musicalu „Król i ja” aż 4625 razy na scenie teatralnej, za co zdobył Oscara za adaptację filmową. Jego drugą żoną była chilijska modelka Doris Kleiner, z którą miał córkę Victorię.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 104 lata (stan na [obecny miesiąc, rok])
• Żona/Mąż: Doris Kleiner (druga żona)
• Dzieci: Victoria, Lark
• Zawód: Aktor, reżyser
• Główne osiągnięcie: Oscar za najlepszego aktora za „Król i ja”, 4625 występów w tej samej roli na scenie

Podstawowe informacje biograficzne

Pochodzenie i tożsamość

Prawdziwe nazwisko Yula Brynnera brzmiało Julij Borisowicz Briner. Urodzony 11 lipca 1920 roku we Władywostoku, w czasach Republiki Dalekiego Wschodu, pochodził z zamożnej rodziny posiadającej liczne dobra ziemskie oraz kopalnie srebra na Syberii. Tożsamość etniczna aktora była złożona – posiadał korzenie szwajcarsko-niemieckie, rosyjskie oraz buriackie (mongolskie). Choć przez lata sam deklarował pochodzenie romskie, współczesne badania historyczne nie potwierdzają tych twierdzeń. Jego ojciec, Boris Julijewicz Briner, był inżynierem górnictwa i wynalazcą. Pomimo trudnej relacji, która rozpoczęła się od porzucenia rodziny przez ojca w 1924 roku, to właśnie on wraz z macochą sfinansował późniejszą edukację aktorską Yula pod okiem Michaela Czechowa.

Obywatelstwo

W ciągu swojego burzliwego życia Yul Brynner posiadał trzy różne obywatelstwa. Okres od 1922 do 1943 roku był obywatelem Związku Radzieckiego. Następnie, od 1943 roku, stał się naturalizowanym obywatelem Stanów Zjednoczonych. W 1965 roku podjął decyzję o zrzeczeniu się amerykańskiego paszportu na rzecz obywatelstwa Szwajcarii, co świadczy o jego kosmopolitycznym usposobieniu i poszukiwaniu swojego miejsca na świecie.

Wiek i data urodzenia

Yul Brynner urodził się 11 lipca 1920 roku. Oznacza to, że na dzień dzisiejszy ma 104 lata. Jego data urodzenia wyznacza początek fascynującej historii życia, która objęła dekady zmian społecznych, politycznych i kulturalnych, a jego kariera rozpoczęła się w czasach, gdy świat dopiero co opuszczał pierwszą wojnę światową.

Rodzina i życie prywatne

Relacje rodzinne

Relacja Yula Brynnera z ojcem, Borisem Julijewiczem Brinerem, była skomplikowana. Ojciec, z zawodu inżynier górnictwa i wynalazca, opuścił rodzinę w 1924 roku, by związać się z aktorką Kateriną Kornakową. Mimo tej traumy z dzieciństwa, ojciec i jego nowa żona odegrali kluczową rolę w finansowaniu edukacji aktorskiej Yula pod okiem Michaela Czechowa, co było istotnym wsparciem dla jego przyszłej kariery.

Małżeństwa i dzieci

Yul Brynner był żonaty dwukrotnie. Jego drugą żoną, w latach 1960–1967, była chilijska modelka Doris Kleiner. Para poznała się i pobrała na planie kultowego filmu „Siedmiu wspaniałych”, który ugruntował pozycję Brynnera jako gwiazdy kina. Owocem tego związku była córka Victoria, urodzona w 1962 roku. Matką chrzestną małej Victorii została legendarna aktorka Audrey Hepburn, co podkreśla prestiż i kręgi, w jakich obracał się aktor.

Długoletnie związki i dzieci pozamałżeńskie

Oprócz oficjalnych związków małżeńskich, życie osobiste Yula Brynnera obfitowało w burzliwe romanse. Jednym z najbardziej znanych był jego długoletni związek z Marleną Dietrich, aktorką starszą od niego o 19 lat. Brynner miał również pozamałżeńską córkę, Lark, urodzoną w latach 1958/1959, ze związku z Frankie Tilden. Aktor aktywnie wspierał finansowo Lark i ostatecznie ją adoptował, co świadczy o jego odpowiedzialności i głębokich więziach, jakie potrafił tworzyć.

Kariera zawodowa

Początki kariery i edukacja

Droga Yula Brynnera do sławy nie była prosta. Po przyjeździe do Stanów Zjednoczonych w 1940 roku, mimo początkowo słabej znajomości języka angielskiego, szybko odnalazł swoje miejsce w świecie sztuki. Pracował jako kierowca ciężarówki i pomocnik sceniczny w trupie teatralnej Michaela Czechowa, jednocześnie intensywnie ucząc się aktorstwa. To właśnie u Czechowa zdobył fundamenty swojego rzemiosła, które później pozwoliły mu na osiągnięcie międzynarodowego sukcesu.

Przełomowy rok 1956

Rok 1956 okazał się przełomowy dla kariery Yula Brynnera. Zagrał wówczas w trzech monumentalnych produkcjach filmowych, które na trwałe wpisały go w annały kina. Jego kreacja króla Mongkuta w filmowej adaptacji musicalu „Król i ja” przyniosła mu Oscara dla najlepszego aktora, potwierdzając jego talent. Tego samego roku wcielił się w postać Ramzesa II w epickim dziele Cecila B. DeMille’a „Dziesięcioro przykazań” oraz zagrał generała Bounine’a w filmie „Anastazja”, u boku legendarnej Ingrid Bergman. Te role ugruntowały jego pozycję jako jednego z czołowych aktorów epoki.

Ikona westernu i science-fiction

Yul Brynner zapisał się w historii kina jako ikona wielu gatunków. W 1960 roku wcielił się w postać Chrisa Adamsa w kultowym westernie „Siedmiu wspaniałych” (The Magnificent Seven), który stał się klasyką gatunku. Kilka lat później, w 1973 roku, zagrał bezwzględnego rewolwerowca-androida w przełomowym filmie science-fiction „Świat Dzikiego Zachodu” (Westworld). Jego zdolność do adaptacji i wcielania się w tak różnorodne postacie, od władców po rewolwerowców, świadczy o wszechstronności jego talentu aktorskiego.

Praca w telewizji

Zanim Yul Brynner zdobył status wielkiej gwiazdy kina, miał okazję rozwijać swoje umiejętności w nowo powstającej dziedzinie – telewizji. W latach 1948–1949 pracował jako reżyser w studiach telewizyjnych CBS. To doświadczenie z pewnością przyczyniło się do jego wszechstronności i zrozumienia specyfiki różnych mediów.

Działalność teatralna

Jedną z najbardziej niezwykłych osiągnięć Yula Brynnera jest jego wieloletnie zaangażowanie w rolę króla Mongkuta w musicalu „Król i ja” (The King and I). Aktor wcielił się w tę postać aż 4625 razy na scenie teatralnej, dosłownie żyjąc tą rolą przez wiele lat. Sukces na Broadwayu zaowocował również nagrodą Tony, a następnie wspomnianym Oscarem za adaptację filmową z 1956 roku. Ta fenomenalna liczba występów świadczy o jego oddaniu sztuce i niesamowitej wytrzymałości.

Osiągnięcia i nagrody

Uznanie w Hollywood

Hollywood doceniło wkład Yula Brynnera w sztukę filmową. W 1956 roku, w szczytowym momencie swojej kariery, został uhonorowany ceremonią odciśnięcia dłoni przed słynnym Grauman’s Chinese Theatre, co jest jednym z najbardziej prestiżowych wyróżnień w branży. Cztery lata później, w 1960 roku, otrzymał własną gwiazdę na Hollywood Walk of Fame, symbolizującą jego trwałe miejsce w historii amerykańskiego kina.

Lista głównych nagród

• Oscar dla najlepszego aktora za rolę w „Królu i ja” (1956).
• Nagroda Tony za rolę w „Królu i ja” (teatr).
• National Board of Review Award for Best Actor (za „Anastazję”)

Filantropia i aktywność społeczna

Działalność na rzecz uchodźców

Yul Brynner aktywnie angażował się w pomoc humanitarną jako specjalny konsultant ONZ ds. uchodźców. Swoje zaangażowanie dokumentował za pomocą fotografii, starając się zwrócić uwagę świata na trudną sytuację osób dotkniętych kryzysami humanitarnymi. Jego prace miały na celu budowanie świadomości i mobilizowanie do pomocy.

Zaangażowanie w kulturę romską

Ze względu na silne poczucie więzi z kulturą romską, Yul Brynner podjął się roli honorowego przewodniczącego Międzynarodowej Unii Romów w 1977 roku, pełniąc tę funkcję aż do śmierci. Działał na rzecz promowania i ochrony dziedzictwa kulturowego Romów.

Edukacja antynikotynowa

W obliczu swojej choroby, raka płuc, Yul Brynner wystąpił w poruszającym wywiadzie w programie „Good Morning America”, wyrażając chęć stworzenia kampanii ostrzegającej przed paleniem. Po jego śmierci nagranie to stało się ważnym spotem społecznym, przypominającym o śmiertelnych konsekwencjach nałogu.

Ciekawostki

Znak rozpoznawczy

Warto wiedzieć: Ogolona na łyso głowa Yula Brynnera, którą zaprezentował po raz pierwszy w 1951 roku do roli w „Królu i ja”, stała się jego ikonicznym znakiem rozpoznawczym, znanym jako „Yul Brynner look”, utrzymywanym do końca życia.

Wielojęzyczność

Yul Brynner był poliglotą. Oprócz biegłego posługiwania się rosyjskim, francuskim, japońskim i węgierskim, nauczył się angielskiego dopiero po trzydziestce, co świadczy o jego niezwykłych zdolnościach językowych.

Znajomości z paryską bohemą

Dzięki Jeanowi Cocteau, młody Brynner obracał się w kręgach paryskiej bohemy, nawiązując znajomości z takimi artystami jak Pablo Picasso, Salvador Dalí czy Josephine Baker.

Wojenna propaganda

Podczas II wojny światowej wykorzystywał swoje zdolności językowe jako spiker radiowy dla US Office of War Information, nadając komunikaty do okupowanej Francji.

Podsumowanie

Yul Brynner, aktor o niepowtarzalnym stylu i wszechstronnym talencie, pozostawił po sobie niezatarte ślady w historii kina i teatru. Jego życie, naznaczone licznymi zmianami obywatelstw, złożonymi relacjami rodzinnymi i niezwykłą karierą sceniczną, stanowi przykład determinacji i pasji. Od przełomowych ról w „Królu i ja”, „Dziesięciorgu przykazaniach” i „Anastazji”, po ikoniczne kreacje w westernach i filmach science-fiction, Brynner udowodnił swoją zdolność do wcielania się w różnorodne postacie, zdobywając uznanie krytyków i publiczności na całym świecie. Jego zaangażowanie w działalność filantropijną, szczególnie na rzecz uchodźców i kultury romskiej, oraz publiczne ostrzeżenia przed paleniem tytoniu, podkreślają jego głęboki humanizm i świadomość społecznej odpowiedzialności. Yul Brynner nie tylko zapisał się jako wybitny artysta, ale także jako człowiek o bogatym doświadczeniu życiowym i silnym charakterze.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Yul_Brynner